Tuesday, January 23, 2018

“ကိုလိုနီခေတ်မော်လမြိုင်စီးပွားရေး-၁၈“

၅။ ပထမဦးဆုံးသကြားစက် မေ ၁၈၂၉ တွင် မော်လမြိုင်သည် တနင်္သာရီတစ်တိုင်းလုံး၏ မြို့တော်ဖြစ်လာသည်။ မြို့တော်ဟောင်းကျိုက္ခမီကား မြို့ပိုင် (မြို့အုပ်) အုပ်ချုပ်သည့် မြို့ငယ်အဆင့်သို့ လျှောကျသွားသည်။ (လာမည့် မေ ၂ဝ၁၉ တွင် ခေတ်သစ်မော်လမြိုင်မြို့သက်သည် နှစ် (၁၉ဝ) တိတိပြည့်မည်ဖြစ်သည်။) မော်လမြိုင်တိုင်းမြို့တော်ဖြစ်လာပြီး နှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် တနင်္သာရီတိုင်း၌ မြေလွတ်မြေရိုင်းများကို...

ကိုလိုနီခေတ်မော်လမြိုင် စီးပွားရေး-၁၇

တန်ဘိန်ဝှက်သည် ပထမဇနီးမှ ဖွားမြင်သော သမီးထွေး “ဒေါ်ကြူ“ အား အရက်နှင့် ပတ်သက်သော တာဝန်အရပ်ရပ်ကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲရန် တာဝန်ပေးသည်။ မော်လမြိုင် လျောင်ချိုင်အရက်ချက်စက်ရုံမှ အိုပီအရက်ပြင်းများ တင်ဆောင်လာသော နွားလှည်း မုဒုံသို့ ရောက်သောအခါ အသင့်စီမံပြုလုပ်ထားသော (၂၅) ဂါလန်ခန့် စီဆန့်သော သစ်သားစည်ပြတ်များအတွင်းသို့ (၅) ဂါလန်စီလောင်းထည့်သည်...

ကိုယ့်လူများနှင့် အဂတိ

ခုတစ်လော ကြက်ဆူတောရွာသားများကြား ရေပန်းအစားဆုံးစကားကို ပြောပါဆိုလျင် အဂတိဆို သောစကားနှင့် အဂတိတိုက်ဖျက်ရေးဟူသောစကားကိုသာ လက်ညှိုးထိုးပြရပေလိမ့်မည်။ ကြက်ဆူတော ရွာတစ်ရိုး ရာထူးဆိုသောစကားထက်၊ ဌာနန္တရဆိုသောအခြေအနေက စိုးမိုးနေသည်မှာလည်းကာလ အ တန်ကြာပြီ ဖြစ်သည်။ ရွာလည်က ဒေါ်ဘုမ၏သားမက် မက်ဒေါ်နယ်ဗညားထွေးက ကြက်ဆူတောရွာအဝင်အထွက်ကို စစ်ဆေးရသော ရွာ့ဂိတ်မှုးဖြစ်သောကြောင့် ရွာအဝင်အထွက်အဆင်ပြေစေရန် သူ့အားဗလိနတ်စာတင် မြောက်ပသရလေသည်။ သူကတော့ ပြောင်းလဲလာသောရွာ့အခြေအနေအရ လာဘ်ပေး၊ ရန်မလိုဟူသော မူကိုလက်ကိုင်ထားသည်မို့ ကိုယ့်ကိစ္စကလေးအဆင်ပြေစေရန်နှင့် ကိုယ့်ကိစ္စကလေးအလျင်အမြန်...

လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ကို ယိုစိမ့်မှုဖြစ်ပွားစေသည့် ယာဉ်မတော်တဆမှုများ

နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် ထိုနိုင်ငံတွင်တည်ရှိသော ရေပေါ်ရေအောက်၊ မြေပေါ်မြေအောက် သယံဇာတပစ္စည်းပေါများ ကြွယ်ဝမှုအပေါ်တွင် မူမတည်ဘဲ ထိုနိုင်ငံအတွင်းမှီတင်းနေထိုင်လျက်ရှိသော ပြည်သူများ၏ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအပေါ်တွင် မူတည်လျက်ရှိပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် သယံဇာတပစ္စည်းဟူသည် ပမာဏအကန့်အသတ်နှင့်သာ တည်ရှိပြီး၊ အချိန်အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိသာ အသုံးပြုနိုင်သောကြောင့်ပင်ဖြစ်ပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်တစ်နိုင်ငံဖြစ်သော စင်ကာပူနိုင်ငံသည် သယံဇာတပစ္စည်းပေါများကြွယ်ဝမှုမရှိသော်လည်း ထိုနိုင်ငံအတွင်း မှီတင်းနေထိုင်ကြသော...

လုပ်ငန်းခွင်အတွင်းက လိင်အကြမ်းဖက်မှုတွေကို ဘယ်လိုဖြေရှင်းကြမလဲ

အမျိုးသမီးအကြမ်းဖက်မှု ပပျောက်ရေး ၁၆ ရက်တာလှုပ်ရှားမှုမှာ မြန်မာနိုင်ငံက ပါဝင်လာတာ ငါးနှစ်ဝန်းကျင်ရှိနေခဲ့ပါပြီ။ ကျား၊ မ တန်းတူညီမျှရေးဆိုတာတွေ ကျယ်ပြန့်လာတာနဲ့အမျှ အမျိုးသမီးရေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေ ဆက်တိုက်ပေါ်ထွက်လာနေခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်မှာတော့ အမျိုးသမီးတွေကို ဥပဒေဘောင်အတွင်းကနေ ထိထိရောက်ရောက်ကာကွယ်နိုင်ဖို့ဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေနဲ့ အမျိုးသမီးများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုတားဆီးကာကွယ်ရေး ဥပဒေတစ်ရပ်ထွက်ပေါ်လာဖို့ အတွက် ကြိုးစားနေကြပါပြီ။...

ကိုယ့်လူများနှင့် ဖေ့စဘုတ်

ခုတစ်လော ကြက်ဆူတောရွာသားများအကြား ဖေ့စဘုတ်ခေါ် လူမှုကွန်ယက်နှင့်ပတ်သက်၍ အမျိုးမျိုးသောအဆိုအမိန့်များကိုအဆိုတင်ကြလေကုန်၏။ လွှတ်ကြီး၏တပည့်ကျော် အခါလွန်’’ လူရဲ’’ ကတော့ ဖေ့စဘုတ်ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံရေးနှင့်ပတ်သက်သော သဘောတရားများ နိုင်ငံရေးနှင့်ပတ်သက်သည့် လုပ်ဆောင်ဖွယ်ကိစ္စအ၀၀တို့အား ထင်မြင်ချက်များ လက်ချာများရေးတင်ထားသည်ကိုတွေ့ရှိရသည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖေ့စဘုတ်ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံရေးနှင့်ပတ် သက်သည့် သဘောတရားများပို့ချရာစာသင်ခန်းဖြစ်သည်ဟုဆိုလေ၏။ တစ်ဖန် ကြက်ဆူတောရွာတစ်ရိုး မော်တော်ဆိုင်ကယ်တစ်စီး ကင်မရာတစ်လုံးလွယ်ပြီး ဖေ့စဘုတ် ဆိုတာကြီးတွင်ကိုယ်ပိုင်ဝက်ဆိုဒ်ဆိုလား ကြက်ဆိုဒ်ဆိုလားတည်ထောင်ထားသည့် မီဒီယာမင်းဗညားထွေး ၏အဆိုအမိန့်ကလည်းတစ်မျိုးတစ်ဘာသာဖြစ်လေသည်။ မင်းဗညားထွေးက ဖေ့စဘုတ်ဟူသည် သတင်းဦး သတင်းထူးများကို အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ တင်ပြ ရာဖြစ်သောကြောင့်...

ဖန်ဆင်းရှင်သာ အပြစ်ရှိတယ်

“မော်လမြိုင်မြို့ပေါ်က နေရာသုံးခုမှာ အနှေးယာဉ်နဲ့ သုံးဘီးယာဉ်တွေကို မဝင်ရနယ်မြေ ကန့်သတ်တော့မယ်တဲ့…” သတင်းကြားကြားချင်း ခေါင်းကုပ်မိကြမှာကတော့ ဆိုက်ကားသမားတွေ၊ တွန်းလှည်းသမားတွေနဲ့ သုံးဘီးဆိုင်ကယ်အငှားယာဉ်မောင်းတွေပါပဲ။ ကန့်သတ်ဇုန်အဖြစ် သတ်မှတ်မယ့် နေရာသုံးနေရာကလည်း ကြည့်ဦးလေ။ အထက်လမ်းမကြီး၊ အ.ထ.က. (၁)ကျောင်းရှေ့ကနေ သစ်တောရုံးလမ်းဆုံအထိ တစ်နေရာ၊ အတ္ထရံဟိုတယ်လမ်းဆုံကနေ အောက်လမ်းမကြီး၊ ထားဝယ်တံတားလမ်းဆုံအထိက တစ်နေရာ၊ နောက်...

ဘီအီးဒီဝင်ခွင့်ကြောင့် စူးနေသောဆူးများ

နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း နိုဝင်ဘာ၊ ဒီဇင်ဘာလ ရောက်လျှင် ပညာရေးဘွဲ့ (B.Ed) နှင့်ပတ်သက်သော အသံမျိုးစုံ ကြားရလေ့ရှိသည်။ ပညာရေးဘွဲ့ဆိုသည်မှာလည်း အခြေခံပညာရေးဝန်ထမ်း ဆရာ၊ ဆရာမများအတွက် အမျှော်လင့်ဆုံး၊ အကြီးမားဆုံးအိပ်မက်တစ်ခုပင်။ အောက်ခြေဝန်ထမ်းဘဝမှစ၍ မူလတန်းပြ၊ အလယ်တန်းပြ စသဖြင့် အဆင့်ဆင့်တက်လာကြသော ဆွဲခန့်ဆရာဆရာမများနှင့် PGDT, PGDMA, DTEC, DTEd...

ကိုလိုနီခေတ်မော်လမြိုင်စီးပွားရေး-၁၆

မစ္စတာလျောင်ချိုင်သည် သီပေါမင်းပါတော်မမူမီ (၁) နှစ်အလို ၁၈၈၄-ခုတွင် မော်လမြိုင် မုပွန်ရပ်ရှိ ပြင်သစ်လူမျိုး “လိမ္မော်ဇင်“ ပိုင် “ဖီးနစ်“ အရက်ချက်စက်ရုံကို ဝယ်ယူသည်။ ထိုသို့ ဝယ်ယူပြီးနောက် အရက်ချက်စက်ရုံ၏ လိုအပ်ချက်များကို အကွက်စေ့အောင် ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ ပြုလုပ်သည်။ အစစအရာရာအဆင်သင့်ဖြစ်သောအခါ အရက်သုံးမျိုးကို ထုတ်လုပ်သည်။ ဖီးနစ်ဝီစကီ...

ကိုလိုနီခေတ် မော်လမြိုင်စီးပွားရေး – ၁၅

ကိုလိုနီခေတ်မော်လမြိုင်စီးပွားရေးတွင် အရက်ချက်လုပ်ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားသောလုပ်ငန်းမှာ လည်း အရေးပါသည်။ ပဒေသရာဇ်ခေတ်မြန်မာမင်းများလက်ထက်တွင် အရက်သေစာသောက်စားခြင်းကို မင်းမိန့်ဖြင့် တားမြစ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့တားမြစ်ခြင်းမှာ အကြောင်းခဲ့မဟုတ်ချေ။ မိမိတို့အရင်စိုးစံသွားသော မင်းများ လက်ထက်တွင် မင်းနှင့်မင်းသားအချို့တို့သည် အရက်သေစာသောက်စားမှုကြောင့် အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ကြပုံကို သမိုင်းအထောက်အထားတွေ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အင်းဝခေတ်တွင် ဘုရင်မင်းခေါင်ကြီးနှင့် မိဖုရားရှင်မိနောက်တို့၏ သားတော် မင်းရဲကျော်စွာသည် ရဲစွမ်းသတ္တိပြည့်စုံသူဖြစ်သည်။ (၁၃)...
- Advertisement -

Latest article

အပစ်အခတ်မရပ်စဲဘဲ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးသည်မှာ မအောင်မြင်နိုင်ကြောင်း တိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီးပြော

နေပြည်တော် ၊ ဇန်နဝါရီ ၁၉ အပစ်အခတ်မရပ်စဲဘဲ ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးသည်မှာ မည်သို့မျှ မအောင်မြင်နိုင်ကြောင်းနှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲပြီးမှ နိုင်ငံရေး အဆင့် သဘောတူညီချက် မရ ရအောင် ဆွေးနွေးမည်ဆိုလျှင် ရရှိနိုင်ကြောင်း တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး နိုင်သက်လွင်က ယခုလ ၁၈ ရက်က နေပြည်တော်၊...

ဆေးလိပ်မီးစွန့်ပစ်ရာမှ ရော်ဘာပင် ၁၈၀၀မီးလောင်

ထားဝယ် ၊ ဇန်နဝါရီ  ထားဝယ်ခရိုင်၊လောင်းလုံးမြို့နယ်၊အင်းကြီးကျေးရွာမြောက်ဘက်ရှိ ရော်ဘာခြံတွင် ဇန်နဝါရီလ ၁၇ရက် မွန်းလွဲပိုင်းက လမ်းသွားလမ်းလာက ဆေးလိပ်မီးစွန့်ပစ်ရာမှ ရော်ဘာပင် ၁၈၀၀ မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့ရကြောင်း မောင်းမကန်နယ်မြေရဲစခန်းထံမှသိရသည်။ ယင်းရော်ဘာခြံမှာ ထားဝယ်-မောင်းမကန်ကားလမ်းမကြီး အတွင်းဘက်၊ အမှတ် ၁၀၄ခြေလျင်တပ်ရင်းအနီး၌ တည်ရှိသည်။ ရော်ဘာခြံအကျယ်အဝန်း ၁၁ဧကရှိပြီး ၆ဧကခန့် မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့ရကြောင်း ခြံပိုင်ရှင်ကပြောသည်။ “မီးက...

ပုဂ္ဂိုလ်ရေး တိုက်ခိုက်လာမှုထက် ရွေးကောက်ပွဲ အနိုင်ရရေးကိုသာ အာရုံစိုက်မည်ဟု ပြည်ခိုင်ဖြိုး ပါတီဆို

မော်လမြိုင်၊ ဇန်နဝါရီ ယခင်အစိုးရလက်ထက်က ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီမှာ ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာများ ခိုးယူခဲ့ကြောင်း တောက်လျှောက် စွပ်စွဲတိုက်ခိုက်နေခြင်းအပေါ် တုန်လှုပ်နေမည်ထက် လာမည့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိရေးအတွက်ကိုသာ အာရုံစိုက် လုပ်ကိုင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ယင်းပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဦးသန်းဌေးက ဇန်နဝါရီ ၁၆ ရက်၊ကျိုက်မရောမြို့နယ် ပါတီရုံး၊ လူထုတွေ့ဆုံပွဲတွင် ပြောသည်။ “ဒီနေ့...
- Advertisement -